روانشناسی دوره سالمندی

روانشناسی دوره سالمندی

معنای پیری و روانشناسی سالمندان

معمولا روانشناسان دوره سالمندی را دوره انحطاط می دانند.افراد در این دوران با یک سری ضعف های جسمی و محرومیت های اجتماعی روبرو می شوند که باید آنها را پذیرفته و با آنها کنار بیایند.در این دوران توانایی و قوای جسمانی آنها کاهش یافته و به دلیل بازنشسته شدن دآمد خود را تا حدی از دست می دهند و رابطه شان با همسرو دوستان و خویشاوندان رفته رفته کم میشود.در کنار این آسیب ها سالمندان دچار انزوای اجتماعی نیز میشوند و به نوعی احساس بیهودگی وبی مصرف بودن می کالبته قابل ذکر است که پیری پدیده ای فراتر از مسن شدن است.پیری ممکن است به کندی یا سریع،تدریجی و یا ناگهانی فرا رسد.برخی افراد به تدریج و به زیبایی به سمت پیری پیش میروند و عده ای دیگر ناگهان در اثر حادثه ای ناگوار خواه واقعی یا انتزاعی پیر میشوند.بهر حال پیری و سالمندی روندی طبیعی و گریز ناپذیر است و صرف نظر از اینکه به چه صورت فرا میرسد سرنوشت همگان است.
به تازگی برخی از روانشناسان در تلاشند تا تصویر مثبت و خوش بینانه ای از دوران سالمندی ترسیم کنند.آنها ضمن پذیرش مشکلات و کمبود های دوران پیری براین عقیده اعتقاد دارند که پیری میتواند با احساس رضایت و خشنودی همراه باشد و هنگامی که فرد با روحیه ای فعال با محیط و اجتماع خود روبرو میشود میتواند موضوعات جدیدی را تجربه کند.
موضوعی که در اینجا مطرح است این است که تغییر و تحول تا اخرین سالهای زندگی انسان ادامه دارد و انسان در عین حال که شاهد تحلیل توانایی های جسمی خویش است تمایل به مهار کردن محیط اطراف خود نیز دارد و اگر تعدادی از افرادی را که به آنها علاقه مند بوده از دست داده باشد ولی همچنان میل به دوست داشتن و نیاز به محبت در او بیدار است.

روانشناسی سالمندان

سن سالمندی

اگر از شما بخواهند که سن سالمندان را از ظاهرشان حدس بزنید احتمال اشتباه کردن شما بسیار زیاد است.اغلب جواب شما این است که یک آدم سالمند نسبت به سنش "پیر به نظر میرسد" یا " جوان به نظر میرسد".
اینگونه اظهار نظر نشانه آن است که سن زمانی ( تقویمی) معیار مناسبی برای سن واقعی و کارکردی نیست.زیرا روند پیری افراد از لحاظ زیستی با همدیگر متفاوت است.متخصصان بین سالمندانی که شکننده به نظر میرسند و ضعف زیادی از خود نشان می دهند و سالمندانی که از نظر جسمانی نسبت به سنشان جوان به نظر میرسند تفاوت قائل هستند.
روانشناسان شروع سن پیری را حدود 60-65 سالگی میدانند که البته تعیین سن خاص به عنوان آغاز پیری خیلی قطعیت ندارد.بطور مثال یک فرد 65 سالمه میتواند امید به زندگی بیش از 12 سال را نیز داشته باشد و فرد 80 ساله نیز می تواند انتظار زندگی تا 10 سال بعد را هم داشته باشد.

 

فرهنگ سالمندی

مفهوم سالمندی در هرفرهنگی متفاوت است.در همه این فرهنگ ها زندگی و مرگ جزء چرخه طبیعی حیات هستند. سالمندی رسیدن به خردمندی و فرزانگی است.ولی در فرهنگ غرب پیری و مرگ پا بر لب گور گذاشتن است و وقوع آن صدمه زدن به موجودیت آدمی است.


در اینجا چند نکته در مورد پیری نقل می کنیم که چندان قابل اعتنا نیستند:

- کهولت سالمندی اجتناب ناپذیر است.
- سالمندان قابل بهره وری نبوده و مولد نیستند.
- سالمندان در برابر تغییر مقاومت میکنند.
اما نمونه های فراوانی وجود دارد که خلاف این افکار را بیان میکند.اینگونه درک منفی از سالمندی نتیجه یکسری از رفتارها وعادات اجتماعی و فرهنگی است.
از نظر اریکسون (Erikson) و برگمن (Beregman) مجموعه ای از چالش های درونی در افراد سالمند وجود دارد که ما هنگام برخورد با آنها متوجه نمی شویم.ما به مشکلات اجتماعی و جسمی سالمندان واقف هستیم وممکن است نسبت به آنها احساس ترحم داشته باشیم.اما میتوانیم با یافتن نمونه هایی از سالمندان شاداب و پرانرژی که در فعالیتهای اجتماعی نیز حضور دارند به درک درستی از دوران پیری برسیم.
بااین وجود ما براساس رفتارهای ظاهری و بیرونی سالمندان آنها را ارزیابی میکنیم و از درک مشکلات درونی آنها ناتوان هستیم.ما نمیتوانیم درک کنیم که وقتی فرد سالمند آرام و درسکوت غرق افکار خود است احتمالا درگیر مهمترین سوالهای زندگی خویش است.پرسش هایی از قبیل آیا اکنون باید با مرگ روبرو شوم؟آیا زندگی من بامعنا بوده است؟
چگونگی پیر شدن در فرهنگ های گوناگون متفاوت است.در جوامع ساده وسالم طول عمر سالمندان ب هیکسری عوامل بستگی دارد.فرد سالمند دارای منزلت اجتماعی است و با خانواده خود که برای او ارزش قائل هستند زندگی میکند.انزوای اجباری از اجتماع برای فرد سالمند وجود ندارد و او تا هر زمان که توان داشته باشد میتواند کار کند.

روانشناسی سالمندی

نشانه ها و علائم بدنی سالمندی

رسیدن به سنین بالا در زندگی تحت تاثیر عوامل بسیاری است که ازجمله آنها میتوان به وضعیت زنتیک فرد، تغذیه، بهداشت و عوامل محیطی دیگر اشاره کرد.اما در همه حال پیری همراه با تغییرات جسمی مخصوصا کاهش حس های بینایی، شنوایی، چشایی، بویایی و کاهش قدرت بدنی و سرعت واکنش به محرکهاست.
معمولا تا 65 سالگی نیازی به کاهش شدید فعالیت های روزمره نیست.برخی افراد سالمتر حتی تا 80 سالگی هم میتوانند ازعهده کارهای قبلی خود برآیند.فعالیتهایی مانند خوردن، پوشیدن، استحمام، آشپزی، خرید وانجام کارهای منزل...
برخی دیگر از سالمندان نیز دچار یک یا چند بیماری مزمن مانند درد مفاصل، لرزش عضلانی، ضعف شنوایی وبیماریهای قلبی هستند.
بهرحال مراجعه افراد سالمند به دکتر و بستری شدن در بیمارستان بیشتر است و وقت و هزینه بیشتری را صرف مراقبت های بهداشتی میکنند.مراجعه به دندانپزشک برای مراقبت از لثه و دندان ها و اهمیت تغذیه بسیار حائز اهمیت است.همچنین افرادی که در آسایشگاه سالمندان زندگی می کنند نیازمندمراقبت های پزشکی و روانی بیشتری هستند.
به هر صورت میزان سلامتی فرد در دوران سالمندی به سبک زندگی، تغذیه، خواب و ورزش، استفاده یا عدم استفاده از سیگار و مشروبات الکلی و رفتار جنسی او بستگی دارد.ضمنا پیری مانند دوران بلوغ با تغییراتی در اندامها و بافت های بدن نمایان میگردد.واضح ترین این تغییرات تغییر در پوست و مو است.
ازدیگر تغییرات جسمی دوره سالمندی حساسیت در برابر سرما و گرما است که بدن فرد نمیتواند خود را به سرعت با آنها سازگار کند.ساعات خواب نیز در این دوران کاهش پیدا میکند و به دلیل کاهش چربی و لاغر شدن عضلات زیر پوست چین و چروکهای بدن زیاد میشود.تغییراتی مانند کم شدن و سفید شدن موی سر و رویش مو در چانه زنان و گوش مردان نیز مشاهده میشود.علاوه بر آن پهنا و وزن بدن کم میشود.قد کوتاه تر وبدن خمیده تر میشود.
همچنین با افزایش سن ظرفیت اندامها کاهش می یابد و فرد نمیتواند در برابر مشکلات مقاومت کند و مجبور است فعالیت خود را کم کند و به ناچار به دیگران وابسته میشود.البته از میان اندامهای بدن سلامت مغز دیرتر از بقیه اعضا کاهش پیدا میکند.به گونه ای که مفز یک فرد سالمند مانند مغز یک فرد جوان سالم است و مثل گذشته کار میکند.


سالمندی مرحله پیشرفته زندگی انسانهاست و افرادی که خوب زندگی کردند و فرزندان شایسته ای پرورش داده اند و انواع خدمات فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی اثر مثبتی به جای گذاشتند لایق بیشترین احترام و حمایت ها هستند و نباید به راحتی آنها را از عرصه های زندگی کنار گذاشت.


دیدگاه شما

فیلدهای ضروری با علامت

شرکت پرستاری طلوع طب
شماره تماس ها