اختلالات شایع سلامتی در بین سالمندان

اختلالات شایع سلامتی در بین سالمندان

اختلالات شایع سلامتی در میان سالمندان


طبق اطلاعات جمع آوری شده در مورد انواع بیماریها در کشورهای در حال توسعه مشکلات رایجی که گریبانگر اکثر سالمندان میشود به صورت زیر است:
1- فشار خون
2- بیماریهای قلبی و عروقی
3- سکته مغزی
4- دیابت
5- سرطان
6- مشکلات تنفسی
7- بی اختیاری ادرار
8- نقص و کاهش بینایی
9- کاهش شنوایی
10- ناتوانی های حرکتی به دلیل انواع گوناگون آرتروز و بیماری های ارتوپدی
11- انواع گوناگون اختلالات روانی
12- مشکلات دهان و دندان
مشکلاتی مانند کاهش بینایی و شنوایی و حرکتی معمولا به علت تحلیل سایر اندامهای بدن در دوران سالمندی است و سایر اخلالات بالینی مانند فشار خون، بیماریهای قلبی وسکته مغزی در دوران میانسالی هم وجود دارد و معمولا در دوران سالمندی شدت بیشتری پیدا میکند.

مشکلات سالمندان


1- پر فشاری سالمندان


افزایش فشار خون یک اختلال رایج در سالمندان است.در اکثر مواقع فشار خون متوسط نشانه ای در بدن سالمندان ایجاد نمیکند.ولی اگر برای مدتی طولانی این وضعیت ادامه یابد میتواند منجر به عوارض خطرناکی مثل بیماریهای قلبی عروقی و خونریزی های مغزی و آسیب به کلیه و شبکیه چشم میشود.
سالمندان علاوه بر رعایت نکات زیر باید به یک پزشک متخصص نیز مراجعه کنند تا ضمن بررسی وضعیتشان داروی مناسب را تجویز کند.
- انجام فعالیتهای جسمانی مانند قدم زدن که باعث کاهش فشار خون میشود.
- کنترل وزن بدن با تغذیه مناسب و انجام تمرینات بدنی.چاقی و اضافه وزن از خصوصیات رایج سالمندان مبتلا به پرفشاری است.
- پرهیز از مصرف نمک زیاد، شکر و غذاهای سرخ کردنی
- پرهیز از مصرف سیگار برای پیشگیری از مشکلات قلبی و عروقی
- در صورت مشاهده علائمی مانند تورم پاها و سردرد های مزمن باید به دکتر متخصص مراجعه شود.


2- بیماریهای قلبی و عروقی سالمندان


در دوران سالمندی تغییراتی در وضعیت قلب و عروق انسان بوجود می آید که باعث بروز برخی اختلالات میشود که با عنوان " بیماریهای قلبی" شناخته میشوند.علاوه بر پر فشاری که در بخش قبل بیان شد موارد دیگری هم وجود دارد که موقتی هستند:
- تنگی نفس در اثر فعالیت
- درد قفسه سینه هنگام فعالیتهایی مثل بالا رفتن از پله
- اختلال در تپش قلب
- تند شدن ضربان قلب
- ملتهب شدن ساق پا
مراجعه به دکتر و مصرف داروهای تجویز شده بطور مرتب بسیار ضروری است.دردهای قفه سینه که با فعالیت تشدید میشود ممکن است بر اثر کاهش خونرسانی به قلب باشد که با عنوان آنژین صدری شناخته میشود.گاهی نیز ممکن است یکی از رگهای قلب در اثر لخته شدن خون مسدود شود.گاهی نیز بر اثر فرآیند پیری رگهای خونی تنگ شود که این موضوع به علت رسوب چربی و کلسترول در دیواره رگهاست.این اختلال ترومبوز نام دارد و میتواند باعث مرگ افراد شود.
در این مواقع بستری شدن در بیمارستان و مراقبتهای پزشکی ضروری است و استراحت مطلق مهمترین اقدام جهت بهبودی است.پس از گذراندن این دوره حاد سالمند باید فعالیتهای سبک مانند قدم زدن در خانه را انجام دهد و به تدریج و تحت نظر پزشک مدت زمان ورزش را افزایش دهد.
جهت پیشگیری از مبتلا شدن به بیمارهای قلبی رعایت برخی نکات می تواند تاثیر گذار باشد:
- پرهیز از فعالیتهای بدنی شدید
- انجام فعالیتهای جسمانی سبک مثل پیاده روی
- رعایت اصول مناسب تغذیه ای جهت کنترل فشار خون


3- سکته مغزی در سالمندان


سکته مغزی یک بیماری جدی و میزان بالای مرگ و میر است.همچنین ممکن است باعث معلولیتهای طولانی شود.درسکته مغزی رگهای کوچک خونی در مغز پاره میشوند که یکی از علتهای آن فشار خون بالاست که منجر به خونوریزی میشود.دلیل دیگر وجود لخته کوچک است که باعث مسدود شدن رگهای مغزی میشود که ترومبوز مغزی نامیده می شود.اگر تاثیر این عوارض بر روی مغز وسیع باشد باعث فلج شدن یک طرف بدن میشود.اگر سمت چپ مختل شود تاثیر آن بر سمت راست بدن مشاهده می شود.اختلالات عملکردی بدن به وسعت و محل خونرویزی در مغز بستگی دارد.در بیشتر مواقع سالمندان تکلم خود را از دست میدهند.در این مواقع استراحت و فیزیو تراپی تاثیر بسیار دارد و تدریجا میتواند باعث بازگشت تکلم و توان حرکتی فرد شود.
در این گونه موارد پرستاران میتوانند تمرینات ساده ای را که به سالمند کمک میکند انجام دهند و به خانواده او نیز اموزش دهند.مفاصل و اعضای فلج شده باید در یک دامنه حرکتی طبیعی و بصورت آهسته و حداقل سه بار در روز به مدت 30 دقیقه حرکت داده شوند.از انجام حرکات تند و حرکاتی که باعث درد میشود باید خودداری شود.
ناتوانی در تکلم موجب نا امیدی سالمندان میشود.بهره گیری از تصاویر و کارتهای لغت میتواند در این موارد موثر باشد.
اگر سالمند بیمار توانایی درک خود را از دست داده باشد توانبخشی بسیار دشوار است و باید صبر کرد تا درک بیمار بهبود یاید.کنترل فشار خون و دیابت، کلسترول و پرهیز از مصرف سیگار می تواند از تکرار سکته جلوگیری کند.

ورزش سالمندان


4- دیابت سالمندان


دیابت از مشکلات رایج در سالمندان است و به این معنی است که سلولهای بدن به علت تولید نامناسب انسولین که از پانکراس جهت سوخت و ساز کربوهیدارتها ترشح میشود، قادر به استفاده از قند موجود در غذا نیستند.در اثر این عارضه قند خون بالا رفته و بخشی از آن وارد ادرار میشود.
دیابت باعث بروز تغییراتی در بدن میشود و دارای علائم زیر است:
- افزایش ادرار مخصوصا هنگام شب
- تشنگی بیش ازحد و خشک شدن دهان
دیابت درمانی قطعی ندارد.اما میتوان آن را کنترل کرد.زیرا اگر دیابت سالهای طولانی ادامه داشته باشد باعث بروز مشکلاتی در رگهای خونی، قلب، کلیه، چشم ها و اعصاب میشود.اختلالات قلبی عروقی و دیابت معمولا با هم اتفاق می افتد.مصرف داروهای تجویز شده توسط دکترباید منظم باشد و بدانید که این بیماری درمان نمیشود بنابراین مصرف دارو به طور نامحدود میباشد.تغذیه مناسب و گاهی تزریق انسولین نیز جهت کنترل بیماری ضروری است.
سالمندان مبتلا به دیابت باید موارد زیر را رعایت کنند:
- پرهیز از مصرف قند و شیرینی جات
- کنترل وزن بالا با قطع مصرف نان، برنج، سیب زمینی و چربی
- از پاهای خود کاملا مواظبت کنند.کف پا و بین انگشتان پا را مرتب بررسی کنند و درصورت مشاهده هر نوع زخم و ناخنهای برجسته و هرچیز غیر عادی با پزشک مشورت کنند.قانقاریا یک عارضه جدی ناشی از دیابت می باشد که باعث قطع پا میشود.
- در صورت وجود هر نوع اختلالی در چشم مانند نقطه، لکه، خال،جوش،نور متحرک و یا برق زدن سریعا به دکتر مراجعه شود.
- انجام فعالیتهای بدنی با مشورت پزشک


5- سرطان در سالمندان


بیشتر سرطانها در دوران سالمندی شایع است.سرطان روده بزرگ و سرطان سینه بیشترین شیوع را در میان زنان و مردان دارد.تشخیصفوری و زود هنگام بسیار موثر است.سالمندان به محض مشاهده خون در مدفوع باید به پزشک متخصص مراجعه کنند تا سرطان روده بزرگ بررسی شود.زنان سالمند نیز باید مرتبا سینه های خود را مورد بررسی قرار دهند.زیرا هر گونه تغییر و یا برجستگی ممکن است نشانه سرطان سینه باشد که با تشخیص به موقع درمان منسب حاصل میشود.


6- بیماریهای تنفسی در سالمندان


اختلالات تنفسی مانند سرفه های مزمن، تنگی نفس همراه خس خس و عفونت های تنفسی اصولا در سنین بالا بوجودمی آیند.برونشیت و ذات الریه از بیماریهای خطرناک دوران سالمندی هستند که باید سریعا تحت درمان دارویی قرار گیرند.زیرا میتوانند باعث مرگ افراد نیز شوند.سالمندان با رعایت نکات زیر میتوانند عملکرد تنفسی خود را تا حدی بهبود بخشند:
- پرهیز از کشیدن سیگار
- با دوری از مکان های شلوغ از بروز عفونتهای تنفسی پیشگیری کنند.
- با تمرینات ساده تنفسی عملکرد ریه ها را بهبود بخشند.
- در صورت بروز علائمی مثل مشکل در تنفس، درد سینه و تب با دکتر متخصص مشورت نمایند.

بیماریهای تنفسی سالمندان


7- بی اختیاری ادرار در سالمندان


بی اختیاری نوعی ناتوانی در کنترل ادرار است و کاملا مختص دوران سالمندی نیست و ممکن است در اثر کوچک شدن مثانه و ضعف عضلات نیز باشد.این یک امر رایج در سالمندان است.زنان به ویژه کسانی که زایمانهای بسیار داشته اند بیشتر دچار این مشکل هستند.مخصوصا هنگام سرفه و عطسه و یا حتی وقتی میخندند.اکثر سالمندان ترجیح می دهند از منزل خارج نشوند زیرا قادر به کنترل ادرار خود نیستندوبه همین علت منزوی شده و میتواند به افسردگی انها نیز منجر شود.سالمندان باید بدانند که این عارضه خطرناک نیست و در اکثر اوقات با دارو و تمرینات ورزشی کنترل می شود.با رعایت برخی ازمسائل میتوانید به خود کمک کنید:
- نباید مثانه زیاد پر شود.قبل از نیاز به تخلیه آن را خالی کنید.
- هر زمان که به سرویس بهداشتی می روید مثانه خود را کامل تخلیه کنید.ممکن است زمانبر باشد اما زمان ادرار بعدی را به تعویق می اندازد.
- تخلیه مثانه را در زمانهای منظم انجام دهید.این کار باعث کنترل بی اختیاری میشود.


8- نقص یا کاهش بینایی سالمندان


با بالا رفتن سن تدریجا بینایی افراد کاهش پیدا میکند.معمولا سالمندان جهت مطالعه و تمرکز به نور بیشتری نیاز دارند.بعضی از سالمندان دچار سردرد میشوند و یا چشم های انان در زمان مطالعه زود خسته میشود که اینها پدیده ای طبیعی در این دوران است که با استفاده از عینک برطرف میشود و به حالت عادی بر میگردد.
آب مروارید
با کهولت سن عدسی چشم ها نیز کم کم کدر میشود و نمیتوانند نور را از خود عبور دهند.اگر هر دو چشم دچار این عارضه شوند فرد نابینا میشود.کدر شدن عدسی یا همان آب مروارید با یک جراحی ساده بهبود می یابد و با استفاده از یک عینک معمولی بینایی فرد به حالت اولیه خود باز میگردد.


9- کاهش شنوایی در سالمندان


کاهش شنوایی به دلیل تحلیل عصب منتقل کننده صدا از گوش به مغز انسان است که با افزایش سن بروز میکند.معمولا این عارضه با استفاده از سمعک اصلاح میشود.این بیماری که کری نامیده میشود تاثیراتی را در روان فرد ایجاد میکند به همین دلیل سالمندان به دلیل خجالت منزوی میشوند و از گفتگو با افراد دیگر خودداری میکنند.
در این مواقع پرستار و یا مراقبین فرد سالمند باید با او صحبت کنند که به دلیل اینکه خوب نمیتوانند بشنود گوشه گیر نشوند.بلکه میتوانند به دیگران مشکل خود را توضیح دهند و از آنها بخواهند که کمی بلندتر وشمرده تر صحبت کنند تا سالمند از روی حرکات لبها بتواند منظور انان را درک کند.همچنین سالمندان میتوانند ب پزشک مراجعه کنند بلکه با یک شستشوی ساده گوش مشکل آنان رفع شود.

کاهش شنوایی در سالمندان


10- محدودیتهای حرکتی سالمندان


ناتوانی حرکتی در سالمندان مخصوصا زنان سالمند بیشتر دیده میشود.آنها ترجیح میدهند در رختخواب بمانند و از منزل بیرون نروند.چون هنگام راه رفتن و یا ایستادن و انجام سایر حرکات در اندامهای خود احساس درد میکنند.این عارضه آرتریت نامیده میشود که از علائم ان التهاب مفاصل بخصوص در ناحیه لگن، ستون فقرات و زانوها می باشد.اکثر سالمندان از این شرایط ابراز ناراحتی نمیکنند اما ممکن است در سطح استخوانها و غضروفها تغییراتی تخریبی بوجود آید که از نشانه های آن درد، سفتی و محدودیت های دردناک هنگام حرکت مفاصل است.در این موارد پزشک مسکن تجویز میکند.گاهی فیزیوتراپی هم میتواند موثر باشد.همچنین سالمندان با انجام اقدامات ساده میتوانند عملکرد مفاصل خود را افزایش دهند:
- فعالیتهای بدنی را تا حدی که خسته نشوند انجام دهند و بخاطر درد در رختخواب نمانند.
- تغذیه مناسب داشته باشند و از خوردن غذاهای چرب و شیرین پرهیز کنند.
- با مشورت پزشک و با انجام فعالیتهای مناسب دامنه حرکتی مفاصل خود را افزایش دهند.
- وضعیتی را که کمتر در آن دچار خستگی و درد می شوند انتخاب کنند.
- مفاصل آسیب دیده را با قرار گیری در وضعیت مناسب حفظ کنند.مثلا روی تشک سفت بخوابند.سر خود را زیاد خم نگه ندارند و از نشستن روی مبلهای نرم دوری کنند.


11- انواع متفاوت مشکلات روانی در سالمندان


اختلالات روانی در سالمندان بسیار رایج است.در کشورهای توسعه یافته ب اشناخت کامل این عارضه رشته جدیدی تحت عنوان روانپزشکی سالمندی به وجود آمده است.اما در کشورهای در حال توسعه این مشکل بخوبی شناسایی نشده و به عنوان عارضه ای طبیعی در دوران پیری توصیف میشود.برخی از این اختلالات عبارتند از: افسردگی و اضطراب به دلیل کاهش مقام اجتماعی و ترس از فرا رسیدن مرگ و دمانس که به معنی کاهش توانیی هوشی می باشد.
افسردگی و اضطراب با دارو و تحت نظر دکتر متخصص به سهولت قابل درمان میباشند.
کاهش توانایی های عقلی باعث مختل شدن امور زندگی میشود دمانس نام دارد.توانایی های عقلی انسان جنبه های متفاوتی دارد:
حافظه که به بلند مدت و کوتاه مدت تقسیم میشود.توانایی حل مساله،قضاوت،محسبه و صحبت کردن و غیره.بنابراین حافظه یکی از اجزای قوای عقلانی است و نقص خفیف مانند آلزایمر که یک امر رایج در دوران سالمندی است یک بیماری نیست و تنها وقتی میتواند به عنوان اختلال شناخته شود که امور زندگی فرد را مختل کند.مثلا فرد سالمند یادش برود که صبحانه خورده یا خیر و مکررا در خواست صبحانه کند.
دمانس دو نوع اولیه و ثانویه دارد که ناشی از عوامل مختلف است.دمانس اولیه مانند آلزایمر که بسیار شایع است.اما دمانس ثانویه به سهولت قابل درمان میباشد.به عنوان مثال محرومیتهای ناشی از ضعف بینایی یا شنوایی میتواند منجر به بی تفاوتی و نشانه هایی مانند دمانس شود.کم کاری تیروئید هم ممکن است منجر به دمانس کاذب شود که به راحتی درمان میشود.

مشکل روانی سالمندان


12- مشکلات دهان و دندان در سالمندان


با بالا رفتن سن دهان و دندان افراد دچار تغییراتی میشود که کم شدن تعداد دندانها از بارزترین این تغییرات است.سالمندان معمولا دارای دندان کم و یا بدون دندان هستند و از دندان مصنوعی استفاده میکنند.برخی از آنها نیز تحمل پایه های دندان مصنوعی را ندارند و ترجیح میدهند از غذاهای نرم استفاده کنند.سالمندانی که در تمیز کردن دندانهای خود کوتاهی میکنند به بیماریهای لثه و دهان دچار میشوند که بسیار رایج است.بنابراین باید بصورت مرتب و روزانه دهان خود را بطور صحیح و جدی نظافت کنند.


دیدگاه شما

فیلدهای ضروری با علامت

شرکت پرستاری طلوع طب
شماره تماس ها