بیماری زونا یا هرپس زوستر (Herpes Zoster) یک بیماری ویروسی است که در اثر فعال شدن دوباره ویروس واریسلا زوستر ایجاد میشود؛ همان ویروسی که عامل بیماری آبله مرغان است. پس از ابتلا به آبله مرغان، ویروس معمولاً به طور کامل از بدن خارج نمیشود و میتواند برای سالها در سلولهای عصبی به حالت غیرفعال باقی بماند. در برخی افراد، این ویروس در سالهای بعد دوباره فعال شده و باعث ایجاد زونا میشود.
زونا معمولاً با درد، سوزش، گزگز یا حساسیت پوستی آغاز میشود و پس از آن بثورات قرمز و تاولهای کوچک و دردناک روی قسمتی از بدن ظاهر میشوند. این ضایعات اغلب فقط در یک طرف بدن و در امتداد مسیر یک عصب دیده میشوند.
مشاوره رایگان | همین حالا تماس بگیرید
021-44424905
09198927130
طبق اطلاعات سازمان جهانی بهداشت، احتمال ابتلا به زونا با افزایش سن بیشتر میشود و ضعف سیستم ایمنی نیز میتواند خطر ابتلا و عوارض بیماری را افزایش دهد. درمان ضدویروسی در صورت شروع زودهنگام میتواند شدت و مدت بیماری و احتمال برخی عوارض را کاهش دهد.
در این مقاله از طلوع طب با علت زونا، علائم اولیه، شکل ضایعات پوستی، روش تشخیص، درمان، مراقبتهای خانگی، میزان سرایت و مهمترین عوارض بیماری آشنا میشوید.
بیماری زونا چگونه ایجاد میشود؟
عامل اصلی زونا، ویروس واریسلا زوستر (Varicella-Zoster Virus) است. فرد معمولاً در دوران کودکی یا بزرگسالی به آبله مرغان مبتلا میشود. بعد از بهبود آبله مرغان، ویروس میتواند در بافت عصبی بدن باقی بماند.
سالها بعد، در شرایط خاص، ویروس دوباره فعال میشود و در امتداد یک مسیر عصبی حرکت میکند و به پوست میرسد. نتیجه این فرایند ایجاد درد عصبی و سپس بثورات پوستی مشخص زونا است.
به همین دلیل، فردی که هرگز به آبله مرغان مبتلا نشده یا واکسن مربوط به آن را دریافت نکرده است، به شکل مستقیم از فرد مبتلا به زونا «زونا» نمیگیرد؛ اما تماس با مایع تاولهای زونا میتواند باعث انتقال ویروس و ابتلا به آبله مرغان در فرد مستعد شود.
نکته مهم: زونا در واقع فعال شدن دوباره ویروسی است که قبلاً وارد بدن شده است، نه یک عفونت کاملاً جدید.
چه عواملی باعث فعال شدن ویروس زونا میشوند؟
در بسیاری از افراد، علت دقیق فعال شدن مجدد ویروس مشخص نیست. با این حال، کاهش قدرت سیستم ایمنی و افزایش سن از عوامل مهم شناختهشده هستند.
عوامل احتمالی افزایشدهنده خطر زونا عبارتاند از:
- افزایش سن، بهخصوص در سنین بالاتر
- ضعف سیستم ایمنی
- ابتلا به برخی بیماریهای مزمن
- مصرف داروهای تضعیفکننده سیستم ایمنی
- ابتلا به برخی سرطانها
- پیوند عضو
- فشار روانی و استرس شدید
- برخی بیماریهای زمینهای مانند دیابت
- شرایطی که توانایی بدن برای کنترل ویروس را کاهش میدهند
سازمان جهانی بهداشت نیز افزایش سن و ضعف سیستم ایمنی را از عوامل مهم افزایش خطر ابتلا به زونا میداند.
علائم بیماری زونا چیست؟
شناخت علائم زونا اهمیت زیادی دارد، زیرا شروع سریع درمان میتواند در کنترل بیماری مؤثر باشد.
علائم زونا ممکن است از چند روز قبل از ظاهر شدن بثورات پوستی شروع شوند.
مهمترین علائم اولیه زونا
- درد یا سوزش در یک قسمت از بدن
- احساس گزگز یا مورمور شدن پوست
- خارش
- بیحسی
- حساسیت غیرطبیعی پوست به لمس
- احساس درد تیرکشنده یا عصبی
- گاهی تب
- سردرد
- خستگی و ضعف عمومی
در بسیاری از افراد، درد زونا قبل از مشاهده تاولها ایجاد میشود. همین موضوع گاهی باعث میشود فرد تصور کند مشکل مربوط به عضله، ستون فقرات یا سایر اندامهای داخلی است.
علائم پوستی زونا
پس از مرحله اولیه، بثورات پوستی ظاهر میشوند. ویژگیهای معمول این بثورات عبارتاند از:
- ابتدا پوست ناحیه درگیر قرمز و حساس میشود.
- سپس برجستگیهای کوچک پوستی ایجاد میشوند.
- این برجستگیها به تاولهای حاوی مایع تبدیل میشوند.
- تاولها پس از چند روز باز یا خشک میشوند.
- در نهایت روی آنها دلمه تشکیل میشود.
- پوست به تدریج ترمیم میشود.
بثورات زونا معمولاً در یک سمت بدن دیده میشوند و میتوانند مانند یک نوار یا کمربند در امتداد مسیر عصب ظاهر شوند. این الگو یکی از نشانههای مهم تشخیصی بیماری است.
طبق CDC، تاولهای زونا معمولاً طی حدود ۷ تا ۱۰ روز دلمه میبندند و بثورات در بسیاری از موارد طی ۲ تا ۴ هفته برطرف میشوند.
زونا در کدام قسمتهای بدن ظاهر میشود؟
زونا میتواند در قسمتهای مختلف بدن ایجاد شود، اما معمولاً در یکی از این نواحی دیده میشود:
- قفسه سینه
- پشت
- شکم
- پهلو
- کمر
- گردن
- صورت
- پیشانی
- اطراف چشم
گاهی زونا در ناحیه صورت و اطراف چشم ایجاد میشود. این نوع زونا اهمیت بیشتری دارد، زیرا در صورت درگیری ساختارهای چشمی میتواند به مشکلات جدی بینایی منجر شود.
زونا در صورت و چشم
اگر بثورات یا درد زونا در نزدیکی چشم ایجاد شده است، نباید منتظر ماند تا بیماری خودبهخود برطرف شود.
در این شرایط مراجعه سریع به پزشک اهمیت زیادی دارد، زیرا زونای ناحیه چشم میتواند باعث التهاب و آسیب چشمی و در موارد شدید مشکلات بینایی شود.
آیا زونا مسری است؟
یکی از سؤالات رایج درباره بیماری زونا این است که آیا فرد مبتلا میتواند بیماری را به دیگران منتقل کند؟
خود زونا به شکل مستقیم از فردی به فرد دیگر منتقل نمیشود. اما ویروس واریسلا زوستر موجود در مایع تاولها میتواند به فردی که قبلاً آبله مرغان نگرفته یا واکسن آن را دریافت نکرده است منتقل شود.
در این حالت، فرد ممکن است به آبله مرغان مبتلا شود، نه زونا.
برای کاهش احتمال انتقال ویروس:
- تاولها را تا حد امکان بپوشانید.
- تاولها را دستکاری نکنید.
- دستها را مرتب بشویید.
- از تماس مستقیم با ضایعات پوستی خودداری کنید.
- تا زمانی که تاولها خشک و دلمه بستهاند، از تماس نزدیک با افراد آسیبپذیر خودداری کنید.
افراد بارداری که سابقه آبله مرغان یا واکسیناسیون ندارند، نوزادان و افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف باید بیشتر مورد توجه قرار گیرند.
تشخیص زونا چگونه انجام میشود؟
تشخیص بیماری زونا معمولاً با بررسی علائم و ظاهر بثورات پوستی انجام میشود. الگوی مشخص تاولها در یک طرف بدن، همراه با درد یا سوزش عصبی، میتواند پزشک را به تشخیص زونا هدایت کند.
در مواردی که ظاهر ضایعات غیرمعمول باشد یا تشخیص قطعی نباشد، ممکن است نمونهای از مایع تاول برای آزمایش بررسی شود.
به همین دلیل، تشخیص زونا بهتر است توسط پزشک انجام شود و صرفاً بر اساس تصاویر اینترنتی یا شباهت ظاهری ضایعات تصمیمگیری نشود.
تشخیص زونا معمولاً بر اساس علائم و ظاهر ضایعات پوستی انجام میشود، اما در برخی شرایط پزشک ممکن است آزمایشهایی را برای بررسی وضعیت عمومی بیمار یا رد سایر بیماریها درخواست کند. برای افرادی که به دلیل بیماری، ضعف یا شرایط جسمی امکان مراجعه به آزمایشگاه را ندارند، آزمایش خون در خانه میتواند گزینهای برای انجام نمونهگیری در محل باشد؛ البته نوع آزمایش باید بر اساس نظر پزشک تعیین شود.
درمان بیماری زونا چگونه است؟
درمان زونا به شدت بیماری، سن فرد، محل ضایعات، وضعیت سیستم ایمنی و وجود یا نبود عوارض بستگی دارد.
یکی از مهمترین بخشهای درمان، استفاده بهموقع از داروهای ضدویروس است. داروهایی مانند آسیکلوویر، والاسیکلوویر و فامسیکلوویر ممکن است توسط پزشک تجویز شوند.
این داروها میتوانند به کاهش شدت و مدت بیماری کمک کنند و احتمال برخی عوارض را کاهش دهند.
چرا شروع زودهنگام درمان زونا مهم است؟
داروهای ضدویروس معمولاً زمانی بیشترین اثربخشی را دارند که درمان در مراحل اولیه بیماری آغاز شود. سازمان جهانی بهداشت اشاره میکند که درمان ضدویروسی بهخصوص اگر در حدود ۷۲ ساعت نخست پس از ظاهر شدن بثورات شروع شود، میتواند مؤثرتر باشد.
بنابراین اگر فردی ناگهان دچار درد و سوزش یکطرفه پوست شده و سپس تاولهای مشخصی ظاهر شده است، بهتر است مراجعه پزشکی را به تعویق نیندازد.
هرچه زودتر احتمال زونا بررسی و درمان مناسب آغاز شود، فرصت بیشتری برای کنترل بیماری و کاهش خطر برخی عوارض وجود دارد.
داروهای مورد استفاده برای درمان زونا
پزشک ممکن است بسته به شرایط بیمار از گروههای مختلف دارویی استفاده کند:
| نوع درمان | هدف |
|---|---|
| داروهای ضدویروس | کاهش شدت و مدت عفونت ویروسی |
| مسکنها | کنترل درد زونا |
| داروهای مخصوص درد عصبی | کنترل دردهای شدید یا مداوم عصبی |
| درمانهای موضعی | کاهش خارش و ناراحتی پوستی |
| کمپرس خنک | کاهش سوزش و خارش |
| مراقبت پوستی | کمک به جلوگیری از عفونت ثانویه |
انتخاب دارو و مقدار مصرف باید توسط پزشک انجام شود، زیرا شرایط جسمی، سن، بیماریهای زمینهای و داروهای همزمان فرد میتواند روی انتخاب درمان تأثیر بگذارد.
برای کاهش درد زونا در خانه چه کار کنیم؟
در کنار درمان پزشکی، بعضی مراقبتها میتوانند به کاهش ناراحتی کمک کنند.
مراقبتهای خانگی برای زونا
- ناحیه مبتلا را تمیز و خشک نگه دارید.
- از خاراندن تاولها خودداری کنید.
- از کمپرس خنک و مرطوب برای تسکین پوست استفاده کنید.
- لباسهای آزاد و راحت بپوشید.
- تا حد امکان استراحت داشته باشید.
- مایعات کافی مصرف کنید.
- تاولها را نترکانید.
- از تماس مستقیم دیگران با ضایعات جلوگیری کنید.
مهم است بدانید مراقبت خانگی جایگزین داروی ضدویروس تجویزشده توسط پزشک نیست.
عوارض بیماری زونا چیست؟
در بسیاری از افراد، زونا بدون عارضه جدی بهبود پیدا میکند؛ اما در برخی افراد ممکن است مشکلات طولانیمدت ایجاد شود.
مهمترین عوارض زونا
- درد عصبی پس از زونا (Postherpetic Neuralgia)
- عفونت باکتریایی پوست
- باقی ماندن جای زخم یا تغییرات پوستی
- مشکلات چشمی
- اختلالات بینایی در صورت درگیری چشم
- مشکلات عصبی در موارد نادر
- التهاب مغز در موارد بسیار نادر
- مشکلات شنوایی یا تعادل در برخی موارد خاص
درد عصبی پس از زونا چیست؟
یکی از شناختهشدهترین عوارض بیماری، نورالژی پس از هرپس یا درد عصبی پس از زونا است.
در این حالت، حتی پس از از بین رفتن تاولها و بهبود پوست، درد در مسیر عصب ادامه پیدا میکند. این درد ممکن است به صورت سوزش، تیرکشیدن، حساسیت شدید یا درد با لمس خفیف احساس شود.
این عارضه در سنین بالاتر شایعتر است و میتواند برای مدت طولانی ادامه داشته باشد.
چه زمانی زونا نیاز به مراجعه فوری به پزشک دارد؟
اگر به زونا مشکوک هستید، بهتر است برای تشخیص و شروع درمان با پزشک مشورت کنید؛ اما برخی شرایط اهمیت بیشتری دارند.
در موارد زیر مراجعه سریع پزشکی اهمیت دارد:
مشاوره رایگان | همین حالا تماس بگیرید
021-44424905
09198927130
- بثورات در اطراف چشم ایجاد شدهاند.
- فرد دچار مشکلات بینایی شده است.
- ضایعات صورت یا گوش را درگیر کردهاند.
- درد بسیار شدید است.
- بثورات گسترده هستند.
- فرد سیستم ایمنی ضعیفی دارد.
- بیماری در سنین بالاتر رخ داده است.
- تب یا علائم عمومی شدید وجود دارد.
- ضایعات پوستی علائم عفونت باکتریایی پیدا کردهاند.
- درد بعد از برطرف شدن بثورات همچنان ادامه دارد.
اگر بیمار به دلیل درد، ضعف، سن بالا یا محدودیت حرکتی امکان مراجعه حضوری به مرکز درمانی را ندارد، میتوان از خدمات ویزیت در خانه شبانه روزی برای ارزیابی علائم و دریافت راهنمایی پزشکی در منزل استفاده کرد. در صورت مشاهده علائم هشدار مانند درگیری چشم، تب شدید یا گسترش سریع ضایعات، ارزیابی پزشکی نباید به تأخیر بیفتد.
آیا زونا خطرناک است؟
در اغلب افراد سالم، زونا بیماری قابل کنترل است؛ اما شدت بیماری در همه افراد یکسان نیست.
خطر عوارض در افراد مسن و افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند بیشتر است. همچنین محل بروز بیماری اهمیت زیادی دارد. برای مثال، زونا در اطراف چشم میتواند نسبت به زونای محدود به تنه یا سایر قسمتهای بدن جدیتر باشد.
بنابراین پاسخ به سؤال «آیا زونا خطرناک است؟» به سن، وضعیت ایمنی، محل درگیری، شدت علائم و سرعت شروع درمان بستگی دارد.
تفاوت زونا و آبله مرغان چیست؟
زونا و آبله مرغان هر دو به ویروس واریسلا زوستر مرتبط هستند، اما الگوی بیماری متفاوت است.
| ویژگی | زونا | آبله مرغان |
|---|---|---|
| عامل | ویروس واریسلا زوستر | ویروس واریسلا زوستر |
| مکانیسم | فعال شدن مجدد ویروس | عفونت اولیه |
| الگوی ضایعات | معمولاً یکطرفه و نواری | معمولاً گستردهتر |
| درد عصبی | شایعتر | معمولاً کمتر |
| سن شایع | بیشتر در بزرگسالی و سالمندی | بیشتر در کودکان |
| عارضه مهم | درد عصبی پس از زونا | عوارض عفونت اولیه |
آیا استرس باعث زونا میشود؟
استرس به تنهایی به معنای ایجاد قطعی زونا نیست، اما دورههای فشار روانی شدید میتوانند بر عملکرد سیستم ایمنی اثر بگذارند و در برخی افراد با فعال شدن مجدد ویروس ارتباط داشته باشند.
بنابراین کنترل استرس، خواب کافی، تغذیه مناسب و توجه به سلامت عمومی میتواند بخشی از مراقبت کلی از بدن باشد؛ هرچند نمیتوان از آن به عنوان درمان قطعی زونا استفاده کرد.
پیشگیری از بیماری زونا
یکی از راههای مهم پیشگیری از زونا، واکسیناسیون است. واکسن زونا میتواند احتمال ابتلا و برخی عوارض بیماری را کاهش دهد.
توصیههای مربوط به واکسن بر اساس کشور، سن و شرایط پزشکی فرد متفاوت است. برای مثال، CDC در آمریکا واکسن نوترکیب زونا را برای بزرگسالان ۵۰ سال و بالاتر و همچنین برخی افراد ۱۹ سال به بالا که دچار ضعف سیستم ایمنی هستند توصیه میکند.
سازمان جهانی بهداشت نیز واکسن زونا را یکی از ابزارهای پیشگیری از بیماری و عوارض آن میداند.
بنابراین در صورتی که در گروه سنی یا پزشکی واجد شرایط قرار دارید، درباره واکسن زونا با پزشک مشورت کنید.
آیا بعد از ابتلا به زونا دوباره به آن مبتلا میشویم؟
بیشتر افراد فقط یک بار در طول زندگی زونا میگیرند، اما ابتلا مجدد نیز امکانپذیر است.
داشتن سابقه زونا به این معنی نیست که فرد برای همیشه در برابر آن مصون شده است. به همین دلیل، در افراد واجد شرایط ممکن است واکسیناسیون حتی پس از ابتلا قبلی نیز مطرح باشد.
تغذیه در دوران ابتلا به زونا
هیچ ماده غذایی به تنهایی نمیتواند ویروس زونا را از بدن حذف کند. با این حال، داشتن تغذیه متعادل به حفظ سلامت عمومی بدن کمک میکند.
در دوران بیماری بهتر است:
- آب و مایعات کافی مصرف شود.
- میوه و سبزیجات در رژیم غذایی وجود داشته باشد.
- منابع پروتئینی مناسب مصرف شود.
- از رژیمهای غذایی بسیار محدود و غیرعلمی پرهیز شود.
- خواب و استراحت کافی مورد توجه قرار گیرد.
اگر فرد بیماری زمینهای مانند دیابت، بیماری کلیوی یا مشکلات دیگر دارد، رژیم غذایی باید با توجه به شرایط پزشکی او تنظیم شود.
باورهای اشتباه درباره زونا
برخی باورهای نادرست درباره زونا ممکن است باعث تأخیر در مراجعه به پزشک شوند.
باور اشتباه اول: زونا فقط در افراد سالمند اتفاق میافتد.
واقعیت: زونا در سنین بالاتر شایعتر است، اما افراد جوان نیز ممکن است به آن مبتلا شوند.
باور اشتباه دوم: اگر تاولها را بترکانیم سریعتر خوب میشوند.
واقعیت: دستکاری تاولها میتواند خطر آسیب پوستی و عفونت ثانویه را افزایش دهد.
باور اشتباه سوم: زونا از فردی به فرد دیگر منتقل میشود.
واقعیت: فرد مبتلا به زونا مستقیماً باعث ایجاد زونا در فرد دیگر نمیشود، اما ویروس موجود در تاولها میتواند در فرد مستعد باعث آبله مرغان شود.
باور اشتباه چهارم: بعد از از بین رفتن تاولها، درد همیشه تمام میشود.
واقعیت: در برخی افراد، درد عصبی میتواند پس از بهبود ضایعات پوستی نیز ادامه پیدا کند.
جمعبندی؛ برای بیماری زونا چه کنیم؟
بیماری زونا یکی از عفونتهای ویروسی مرتبط با فعال شدن مجدد ویروس واریسلا زوستر است. درد، سوزش، گزگز و سپس ایجاد تاولهای یکطرفه از نشانههای شناختهشده این بیماری هستند.
مهمترین نکته درباره زونا، تشخیص و درمان زودهنگام است. داروهای ضدویروس در صورت تجویز پزشک میتوانند شدت و مدت بیماری را کاهش دهند و بهخصوص در مراحل ابتدایی مؤثرتر هستند.
اگر بثورات در اطراف چشم ایجاد شدهاند، بیماری شدید است، فرد سیستم ایمنی ضعیفی دارد یا درد غیرمعمول و شدید وجود دارد، مراجعه پزشکی باید در اولویت قرار گیرد.
طلوع طب با هدف ارائه محتوای سلامتمحور و قابل فهم، توصیه میکند برای تشخیص زونا و انتخاب داروی مناسب به جای خوددرمانی، از پزشک کمک بگیرید.
سوالات متداول درباره بیماری زونا | FAQ
۱. بیماری زونا چیست؟
زونا یک بیماری ویروسی ناشی از فعال شدن دوباره ویروس واریسلا زوستر است؛ همان ویروسی که باعث آبله مرغان میشود.
۲. اولین علامت زونا چیست؟
درد، سوزش، گزگز، خارش یا حساسیت پوست میتواند قبل از ظاهر شدن بثورات و تاولهای زونا ایجاد شود.
۳. آیا زونا مسری است؟
خود زونا مستقیماً به فرد دیگر منتقل نمیشود، اما تماس با مایع تاولها میتواند ویروس را به فردی که نسبت به آبله مرغان ایمنی ندارد منتقل کند و باعث آبله مرغان شود.
۴. زونا چند روز طول میکشد؟
بثورات زونا در بسیاری از افراد طی حدود ۲ تا ۴ هفته برطرف میشوند، اگرچه درد عصبی ممکن است بیشتر ادامه داشته باشد.
۵. آیا درمان زونا امکانپذیر است؟
بله. درمان پزشکی میتواند شدت و مدت بیماری را کاهش دهد. داروهای ضدویروس مانند آسیکلوویر، والاسیکلوویر و فامسیکلوویر ممکن است توسط پزشک تجویز شوند.
۶. بهترین زمان شروع درمان زونا چه زمانی است؟
درمان ضدویروسی هرچه زودتر شروع شود معمولاً مؤثرتر است و طبق منابع پزشکی، شروع آن در حدود ۷۲ ساعت نخست پس از ظهور بثورات اهمیت ویژهای دارد.
۷. آیا زونا خطرناک است؟
در بسیاری از افراد قابل کنترل است، اما در سالمندان، افراد دارای ضعف سیستم ایمنی و مواردی که چشم یا سیستم عصبی درگیر شده است، احتمال عوارض جدیتر وجود دارد.
۸. آیا زونا باعث درد طولانیمدت میشود؟
بله. یکی از مهمترین عوارض زونا، درد عصبی پس از هرپس است که ممکن است بعد از برطرف شدن بثورات نیز ادامه داشته باشد.
۹. اگر زونا نزدیک چشم باشد چه کنیم؟
درگیری اطراف چشم نیاز به ارزیابی سریع پزشکی دارد، زیرا زونا در این ناحیه میتواند باعث آسیب چشمی و مشکلات بینایی شود.
۱۰. آیا واکسن از زونا جلوگیری میکند؟
واکسن زونا میتواند خطر ابتلا و عوارض بیماری را کاهش دهد. شرایط دریافت واکسن به سن، وضعیت سلامت و دستورالعملهای کشور محل زندگی بستگی دارد.
English Medical Summary
Shingles, also known as herpes zoster, is a painful viral infection caused by reactivation of the varicella-zoster virus, the same virus responsible for chickenpox. Common symptoms include burning pain, tingling, itching and a painful blistering rash, usually appearing on one side of the body. Early antiviral treatment can reduce the severity and duration of the illness and may lower the risk of complications. Postherpetic neuralgia is the most common long-term complication. Shingles vaccination can help prevent shingles and related complications, especially in older adults and certain people with weakened immune systems.
Reliable medical sources:
World Health Organization (WHO) – Shingles
CDC – Shingles Symptoms and Complications
CDC – Shingles Vaccination
Mayo Clinic – Shingles: Symptoms & Causes
Mayo Clinic – Shingles: Diagnosis & Treatmentترجمه فارسی پاراگراف انگلیسی
زونا که با نام هرپس زوستر نیز شناخته میشود، یک عفونت ویروسی دردناک است که در اثر فعال شدن دوباره ویروس واریسلا زوستر ایجاد میشود؛ همان ویروسی که عامل آبله مرغان است. علائم شایع زونا شامل درد سوزشی، گزگز، خارش و بثورات تاولی دردناک است که معمولاً در یک طرف بدن ظاهر میشوند. درمان زودهنگام با داروهای ضدویروس میتواند شدت و مدت بیماری را کاهش دهد و احتمال برخی عوارض را کمتر کند. درد عصبی پس از هرپس شایعترین عارضه طولانیمدت زونا محسوب میشود. واکسن زونا نیز میتواند به پیشگیری از بیماری و عوارض مرتبط با آن کمک کند، بهخصوص در افراد مسن و برخی افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند.
مشاوره رایگان | همین حالا تماس بگیرید
021-44424905
09198927130





